Thứ Năm, 11 tháng 10, 2012

Gian nan con chữ miền biên cương


Chiều đông, những xóm bản biên cương lộng gió, trên những con đường đất đỏ quanh co, em bé Mông nhảy tung tăng, cánh chim chao liệng trời nghiêng…bếp lửa lập lòe trong mái gianh nghèo..Nơi biên cương heo hút ấy đang ngày càng bừng sáng hơn bởi những giáo viên đang ngày đêm “cắm bản” gieo chữ, đem ánh sáng tri thức đến cho con em đồng bào dân tộc thiểu số. Đó là cả một nỗi gian nan, vất vả, đặc biệt đối với những giáo viên trẻ.
Đến trường trong sương sớm. Ảnh: Minh Tân.
  Tôi có mấy người bạn mới tôt nghiệp trường sư phạm, bỏ qua những ồn ào, náo nhiệt của đời sống thị thành, họ đã tình nguyện lên miền biên giới dạy học. Mặc dù cũng sinh ra và lớn lên ở mảnh đất này, đã quen leo dốc, leo đèo từ nhỏ nhưng ở vùng trung tâm Huyện điều kiện vẫn còn tốt hơn rất nhiều so với vùng biên nơi mà họ công tác. Những ngày đầu tiên,  trong phòng ký túc xá ở trường, căn phòng vừa bé lại thấp, chỉ đủ để kê một chiếc giường đơn, một cái bàn soạn bài và một lối đi nhỏ để nấu ăn..dù phòng có rộng cũng chẳng có đồ đạc để trưng, nằm nghe tiếng sương rơi lộp độp trên mái tôn,  nỗi buồn tủi, nỗi nhớ nhà cứ thế lại trào dâng đến nghẹn ngào.
Tri Lễ là xã vùng biên của Quế Phong cách trung tâm Huyện khoảng 40km,  nhưng ở đây hoàn toàn không điện, không đường, không chợ và không sóng điện thoại và đương nhiên cơ sở hạ tầng cũng còn rất yếu kém, thiếu thốn đủ đường. Tôi được may mắn đến thăm trường THCS Tà Cạ, chứng kiến tận mắt cuộc sống sinh hoạt của giáo viên trường mà không khỏi chạnh lòng. Dãy nhà cấp 4 đã xuống cấp được một thời gian dài, mái tôn lợp bằng những tấm gỗ thủ công do phụ huynh góp dựng từ thời những năm mới xây dựng trường, lớp vôi trên tường đã chuyển màu rêu phong, chỉ chực bong ra sau một cơn gió nhẹ. Khổ nhất là những lúc mưa gió, tường thì thấm, mái thì giột…may cũng chừa cho chỗ kê giường để nằm ngủ, nhưng sau đó cũng trở nên cô lập hoàn toàn. Hết đồ ăn dự trữ, thầy cô phải tự xoay xở bằng những thứ rau măng trên rừng. Hoa quả là những trái sim, trái ổi rừng hái ở đồi sau khu ký túc sau mỗi buổi chiều tan trường. Bạn tôi còn vui tính bảo “ cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng/ cuộc đời cách mạng thật là sang”. Đúng là họ đang “làm cách mạng” thật bởi từ công việc cho đến cuộc sống đều thiếu thốn đủ bề, mà họ vẫn vững vàng niềm tin để ở lại đây cùng với học sinh, cùng người dân thắp lên ánh sáng của tương lai.
Khu ký túc xá của giáo viên


Góc nhỏ trong cuộc sống thiếu thốn.





Thiếu điện để soạn bài, mỗi người đều chuẩn bị cho mình một đèn sạc hoặc những thiết tự tạo nguồn điện, những lúc hết ánh sáng chỉ còn cách làm bạn với trăng, với gió trời...Nơi đây chỉ có giàu về rừng và gió trời, trường học nằm cheo leo trên đỉnh đồi nên cũng không có nước. Hằng ngày, thầy cô phải mất vài tiếng để cuốc bộ hàng cây số đi gánh nước ở những khe suối nhỏ, sức leo núi dẻo dai cũng chỉ đủ gánh được một ít về để dùng cho những sinh hoạt cơ bản. 

Ở hầu hết các trường học ở đây cơ sở vật chất đều rất tạm bợ, học sinh phải học ghép trong những căn phòng chật chội, thiếu thốn đủ thứ từ bàn ghế đến sách vở, đồ dùng học tập. Những lúc đó, thầy cô giáo lại dành dụm đồng lương ít ỏi mua vở, bút cho các em. Lặn lội lên vùng cao gieo chữ, khó khăn với giáo viên nhất chính là sự bất đồng về ngôn ngữ, phong tục . Ngôn ngữ bất đồng nên nhiều khi thầy trò lên lớp chỉ có thể hiểu nhau thông qua những ký hiệu bằng tay. Thầy cô phải tự mày mò học tiếng từ chính những học trò của mình mới có thể dạy học được.
Khe nước thiên nhiên - nguồn nước sinh hoạt của giáo viên và người dân .
Giống như người đi khai phá những vùng đất hoang, thầy cô ở đây vận động người dân cho con đi học chữ, dạy trẻ những thói quen sinh hoạt văn minh, thuyết phục người dân từ bỏ dần hủ tục lạc hậu, biết ăn cơm bằng đũa, giữ gìn vệ sinh chung Nhờ tâm thầy cô mà các trẻ được đến trường, được học cái chữ, biết nói tiếng phổ thông, biết chào hỏi người lớn… Người dân đã biết làm nhà vệ sinh, làm chuồng cho gia súc, người chết thì chôn tập trung một chỗ. Đặc biệt, nghe lời thầy cô, nhiều gia đình đã biết khai hoang ruộng nước, trồng lúa 2 vụ nên cuộc sống đã bớt nghèo, bớt khổ hơn. Đó là những lời tâm sự chân thành và cũng là tình cảm của người dân dành cho những người “cách mạng” đang ngày đêm cần mẫn đem con chữ và ánh sáng đến với bản làng, với người Mông.
Dốc ngược - con đường lên biên cương.


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét